Friday, June 19, 2009

ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΦΙΛΕΤΑ ΓΗΣ

Το Άγιο Όρος «διέσωσε» πολλούς θησαυρούς και μοναδικά στον κόσμο κειμήλια, για τα οποία και δικαιολογημένα σεμνύνεται. Όλα αυτά φυλάγονται σήμερα σε ειδικούς χώρους και επιδεικνύονται με θρησκευτική «ευλάβεια» στους ειδικούς μελετητές ή και στους απλούς προσκυνητές (μέ τό αζημίωτο).
Διατηρώντας τα σε κιβώτια και σάκους μπορούν να τα κρύψουν σε ειδικούς κρυψώνες μέσα στους πύργους ή στα υπόγεια των μονών.
Λείψανα αγίων και λειψανοθήκες, σταυροί με Τίμιο Ξύλο και σταυροθήκες, χρυσοκέντητοι επιτάφιοι και φορητές εικόνες, Άγια Ποτήρια, αρχιερατικοί ράβδοι και ιερά άμφια, έργα μικροτεχνίας και ψηφιδωτά είναι μερικοί μόνο από τους θησαυρούς του Αγίου Όρους. Στα αρχειοφυλάκια των μονών φυλάγονται παλιά έγγραφα, ιδίως ιδρυτικά και αφιερωτικά, δωρητήρια, τυπικά, χρυσόβουλλα, μολυβδόβουλλα, σιγίλια, πιτάκια, αφιερωτήρια, φιρμάνια κ.ά. ξεχωριστής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας, τα οποία συνδέουν τον τόπο με πράξεις και γεγονότα μεγάλης σημασίας.
Οι βιβλιοθήκες των μονών του Όρους είναι πλούσιες σε χειρόγραφα, από τα οποία άλλα είναι περγαμηνά και άλλα χάρτινα. Κατά τις παλαιότερες εποχές στον Άθω υπήρχαν βιβλιογραφικά εργαστήρια. Τα χειρόγραφα που υπάρχουν στο Άγιο Όρος υπολογίζονται σε 16.000, αριθμός που δεν τον πλησιάζουν και οι δύο μαζί μεγαλύτερες συλλογές τους σε βιβλιοθήκες της Ευρώπης, δηλαδή των Παρισίων με 4.900 και του Βατικανού με 4.500 χειρόγραφα. Η καλλιτεχνική εμφάνιση όλου του υλικού και η ποικιλία του περιεχομένου με τις θαυμάσιες μικρογραφίες σε αρκετά από αυτά αυξάνει την ανυπολόγιστη αξία τους. Οί Έλληνες βέβαια δέν μπορούν νά ξέρουν ποιά καί πόσα κείμενα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων έχουν.
Τέλος, στην Αθωνική Πολιτεία υπάρχουν πολυάριθμα αρχέτυπα και παλαίτυπα βιβλία των εκδόσεων της Βενετίας, της Λιψίας και άλλων τυπογραφικών κέντρων μεταγενέστερων εποχών.
Σημαντικό γεγονός υπήρξε η Έκθεση Θησαυρών του Αγίου Όρους στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη το 1997, με την ευκαιρία της ανάδειξης αυτής της πόλης σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Σ’ αυτή για πρώτη φορά εκτέθηκαν ανεκτίμητα κειμήλια του Αγίου Όρους, τα οποία μπόρεσαν έτσι να δουν χιλιάδες επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

1000 χρόνια άδειασαν τήν Ελλάδα καί γέμισαν τό όρος των
Οί Έλληνες χάριζαν τήν γνώση, ενώ αυτοί τήν στερούν από τόν κόσμο

155 Διαμερίσματα στό Κέντρο τής Αθήνας
57 Καταστήματα καί Νυχτερινά κέντρα μόνο στήν Αθήνα
432.000 Στρέμματα Γής στήν Αττική

Πόσο θά φάτε πιά, όταν 2.000.000 Έλληνες ζούν κάτω από τά όρια τής φτώχειας ;



ΑΜΥΘΗΤΗ Η ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Η ιστορία με την εκκλησιαστική περιουσία δεν είναι καινούργια, ξεκινά, ήδη, από το 1829. Κανείς όμως μέχρι σήμερα δεν μας είπε ποιο είναι το μέγεθος αυτής της περιουσίας για να ξέρουν και οι πιστοί, που οι περισσότεροι είναι φτωχοί, τι ακριβώς συμβαίνει. Σύμφωνα με την "Ελευθεροτυπία" (8/5/99), πάνω από 1.300.000 στρέμματα ελληνικής γης βρίσκονται, επισήμως, στην κατοχή της εκκλησίας, και προέρχονται (κατά τον Ιωάννη Πέτρου, καθηγητή στον τομέα Ηθικής και Κοινωνιολογίας της Θεολογικής Σχολής του Παν/μίου Θεσσαλονίκης.
α) από την αριστοκρατική τάξη, ακόμα και της εποχής του Βυζαντίου, που δώριζε εκτάσεις στην εκκλησία,
β) από την τουρκοκρατία, όταν το οθωμανικό δίκαιο αναγνώριζε τα βακούφια, δηλαδή την κατοχή από την εκκλησία "ιερών κτημάτων" και γ) από δωρεές πιστών.
Η εκκλησία όμως - ο τελευταίος μεγαλοτσιφλικάς στην ελληνική επικράτεια - έχει και μετρητά, μετοχές, ακίνητα, τίτλους Δημοσίου κλπ. Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στον "Οικονομικό Ταχυδρόμο" (Φεβρουάριος 2000) αναφέρεται ότι η εκκλησία έχει:

* Μετοχές Εθνικής Τράπεζας - 2.200.000
* Ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου - 1,8%
* Διαθέσιμα, καταθέσεις - 5 δισ. δρχ.
* Τίτλοι Δημοσίου - 2,5 δισ. δρχ.
* Ενοίκια από οικήματα - 1,9 δισ. δρχ.

Μόνο στην Αθήνα τα κτίρια που ανήκουν στην εκκλησία και ενοικιάζονται ανέρχονται στα 345, ενώ στη Θεσσαλονίκη ξεπερνούν τα 100. Επίσης η εκκλησία κατέχει συγκρότημα 24 κατοικιών στη Βουλιαγμένη, κτίριο 24 γραφείων στον Πειραιά, μεζονέτες, καταστήματα, διαμερίσματα!Τι δουλειά έχει ο γλυκύς Ναζωραίος με όλους αυτούς τους τσιφλικάδες που εμπορεύονται το όνομά του και τη διδασκαλία του; Τι δουλειά έχει με όλους αυτούς του χριστέμπορους ο φτωχός εργαζόμενος που τρέχει στις... λαοσυνάξεις τους; Είναι καιρός να απαλλοτριωθούν τώρα τα εκκλησιαστικά τσιφλίκια χωρίς αποζημίωση και να εθνικοποιηθεί η ακίνητη και χρηματιστηριακή περιουσία της εκκλησίας και να δοθούν αντίστοιχα στους φτωχούς καλλιεργητές γης και για ανακούφιση των ανέργων, άστεγων και των φτωχών που όλο και πληθαίνουν στις μέρες μας.

ΙΔΟΥ ΤΟ "ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΕΡΓΟ" ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Μια από τις συνήθεις αναφορές της εκκλησίας όταν τίθεται το θέμα της περιουσίας, είναι ότι της χρειάζεται για να επιτελεί το "κοινωφελές έργο" της. Ας δούμε λοιπόν, πρόσφατα "κοινωφελή" έργα της. Ως γνωστόν ο Χριστόδουλος είχε δηλώσει ότι θα εκταμιεύσει 300 εκατομμύρια δραχμές για ανακούφιση των σεισμοπαθών. Η εκκλησία έδωσε 20 εκατομμύρια από το παγκάρι της αλλά ποτέ δεν εκταμίευσε ούτε μία δραχμή για τους σεισμόπληκτους. Τα χρήματα δηλαδή τα έδωσαν φτωχοί άνθρωποι και όχι η εκκλησία.
Στο φετινό προϋπολογισμό της εκκλησίας τα προϋπολογισθέντα έξοδά της ανέρχονται στα 4,1 δισ. δραχμές! Από αυτά τα χρήματα 726 εκατομμύρια δραχμές θα διατεθούν για έξοδα προβολής, διαφημίσεων, χορηγιών, επιδείξεων, γιορτών, θεαμάτων, αμοιβών συμβούλων και καλλιτεχνών. Μόνο για έξοδα προβολής και διαφήμισης οι "άγιοι" ιεράρχες θα σπαταλήσουν 62 εκατ. δρχ. Σε ότι αφορά την επιτροπή Κοινωνικής Πρόνοιας της εκκλησίας - για "κοινωφελές έργο" δηλαδή - το κονδύλι που έχει προσδιοριστεί ανέρχεται μόλις στα 20 εκατ. δραχμές! Έτσι σκέφτονται και έτσι πράττουν τα κοράκια του Χριστόδουλου και καιρός είναι το παπαδαριάτο που τους ακολουθεί να ανοίξει τα μάτια του. Αρκετά το "δουλεύουν" αιώνες τώρα. Καιρός είναι αυτή η "παράδοση" να σπάσει κύριε Χριστόδουλε...

ΣΤΟ "ΣΤΟΧΟ" ΟΙ "ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ"!

Είναι γνωστό ότι ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος αρθρογραφούσε στον "Ελεύθερο Κόσμο" (χουντική φυλλάδα) στην επταετία και στην εφημερίδα "Στόχος" μέχρι που η τελευταία έκλεισε ελλείψει αναγνωστών. Ανατρέχοντας στο αρχείο μου το μάτι μου έπεσε σε ένα γραφτό του "στρατιώτη του Χριστόδουλου" - όπως ο ίδιος αποκαλούσε τον εαυτό του - Αμβρόσιου, μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, γνωστού ελέω Θεού μεσεγγυούχου και άρα ισόβιου διαχειριστή του "συμβούλου της παλιγγενεσίας" στην Αγία Λαύρα. Το γραφτό αυτό ήταν δημοσιευμένο στην εφημερίδα ΣΤΟΧΟΣ, πριν δύο χρόνια, είχε τίτλο: "Τώρα όλα αλλάζουν" και αναφέρονταν στον "απεσταλμένο του Θεού" Χριστόδουλο!!! Έγραφε λοιπόν το άρθρο: "Στο κάστρο της Εκκλησίας στέκεται πλέον επί των επάλξεων γενναίος στρατηγός! Κανόνι μεγάλου διαμετρήματος και μεγάλου βελινεκούς. Καιρός, λοιπόν, να σιγήσουμε εμείς τα λιανοτούφεκα και τα καριοφίλια. Και θα σιγήσουμε. Καιρός να ξεσκουριάσουμε τώρα"!Όταν το "αυγό του φιδιού" ζεσταίνεται υπό το φως τηλεοπτικών προβολέων, ήχους γελώτων από ανέκδοτα για μαύρους και Ποντίους, και σαχλαμαρίτσες του στιλ "σας πάω" και "με πάτε", τότε μεγαλώνει και σπάει. Και βγαίνει από μέσα ο Χριστόδουλος και όλα τα κατακάθια της ιστορίας...

ΑΛΛΟ ΕΡΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ

Τον Έρασμο του Ρότερνταμ, θυμήθηκε ο Χριστόδουλος, για να συστήσει σε "όσους τον πολεμούν" να πάψουν να τα βάζουν με τη Θρησκεία και την εκκλησία, γιατί το "ιερό Ευαγγέλιο" έχει "όλες τις αλήθειες" και δεν χρειάζονται άλλες "γήινες γνώσεις" για να ανακαλύψεις την αιώνια αλήθεια που σώζει. Καλό θα ήταν όμως ο κύριος Χριστόδουλος να διάβαζε και λίγο ιστορία για να μην εκτίθεται στο ποίμνιό του και στους υπόλοιπους εκτός "μαντριού" πολίτες. Έτσι θα μάθαινε ότι όλοι οι ιερωμένοι δεν διαβάζουν απαραίτητα μόνο "Στόχο" και "Χρυσή Αυγή" εκτός από το Ευαγγέλιο, όπως και ο γλυκός Έρασμος του Ρότερνταμ που έγραψε το 1504 "Αφιέρωσα τα νιάτα μου μελετώντας με πάθος τ΄ αρχαία γράμματα, όχι από ματαιοδοξία, αλλά για να ομορφύνω το ναό του Κυρίου, που τον ντροπιάζουν η αμάθεια και η βαρβαρότητα". Βλέπετε και τότε υπήρχαν Καλλίνικοι και Χριστόδουλοι που ντρόπιαζαν το ναό του Κυρίου που υποτίθεται υπηρετούσαν. Ο Έρασμος παραμένει γνωστός μέχρι σήμερα, οι άλλοι, οι άθλιοι σκοταδιστές, ξεχάστηκαν και η ιστορία τους ξέρασε ντροπιασμένη...


ΟΙ ΕΙΚΟΣΙ ΜΟΝΕΣ

Ιερά μονή Μεγίστης Λαύρας: Ιδρύθηκε από τον όσιο Αθανάσιο το 963, με την οικονομική και ηθική συμπαράσταση του φίλου του και μετέπειτα αυτοκράτορα του Βυζαντίου Νικηφόρου Φωκά (961-969), και ευεργετήθηκε από το διάδοχο του Νικηφόρου, Ιωάννη Τσιμισκή (969-976). Η μονή δεν κάηκε ποτέ και σήμερα εντυπωσιάζει με την αρχαιοπρέπεια των οικοδομημάτων της. Τους πρώτους αιώνες μετά την ίδρυσή της ήταν σε μεγάλη ακμή. Το 16ο αιώνα είχε 700 μοναχούς, αλλά το 17ο μόνο 6. Τα επόμενα χρόνια ο αριθμός τους αυξήθηκε. Από το 1821 ως το 1828 παρέμεινε στη μονή τουρκική φρουρά από 750 στρατιώτες.
Το καθολικό της είναι κτίσμα του 10ου αιώνα και έχει τοιχογραφίες του έτους 1535 ζωγραφισμένες από τον περίφημο ζωγράφο Θεοφάνη από την Κρήτη. Ο ναός τιμάται στη μνήμη του οσίου Αθανασίου (5 Ιουλίου), του κτίτορα της μονής, του οποίου ο τάφος βρίσκεται σε παρεκκλήσι του καθολικού. Μέσα στη μονή υπάρχουν 15 παρεκκλήσια και έξω απ’ αυτή 19. Στη μονή ανήκουν οι σκήτες του Προδρόμου (ρουμανική), της Αγίας Άννας και των Καυσοκαλυβίων, καθώς και οι μοναστικοί οικισμοί της Μικρής Αγίας Άννας, του Αγίου Βασιλείου, των Κατουνακίων και των Καρουλίων. Η περιοχή των τεσσάρων τελευταίων λέγεται «Έρημος» και εκεί ζουν ασκητές και ερημίτες σύμφωνα με τα αρχαία πρότυπα της ερημικής ζωής.
Για τα κειμήλια της Μεγίστης Λαύρας είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς. Ενδεικτικά σημειώνουμε την ύπαρξη του βαρύτιμου «σάκου του Νικηφόρου Φωκά», ενός εικονογραφημένου Ευαγγελίου των μέσων του 12ου αι. κοσμημένου με πολύτιμες πέτρες στα αρχαιότερα κατά δύο αιώνες καλύμματά του, καθώς και ενός τεμαχίου Τίμιου Ξύλου. Ο ίδιος αυτοκράτορας πρόσφερε τις κάρες των μεγάλου Βασιλείου και αγίου Αλεξάνδρου. Όμοιες προσφορές έκαναν οι αυτοκράτορες Κομνηνοί, ο Μιχαήλ Δούκας (1071-1078), οι ηγεμόνες της Βλαχίας και η αυτοκράτειρα της Ρωσίας Ελισάβετ (β΄ μισό του 18ου αι.). «Θαυματουργές» εικόνες της μονής είναι της Παναγίας «Κουκουζέλισσας» και «Ελαιοβρύτιδας».
Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν 3.000 χειρόγραφα και 30.000 έντυπα. Η Μεγίστη Λαύρα ανέδειξε πολλούς αγίους. Πρώτος χρονολογικά έρχεται ο όσιος Αθανάσιος, ο κτίτορας της μονής, και ακολουθούν άλλοι πολλοί, μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Κουκουζέλης (12ος αι.), μουσικός και άριστος ψάλτης.
Στα διάφορα εξαρτήματα της μονής έζησαν επίσης άγιοι και θεωρητικοί της Ορθοδοξίας, όπως ο όσιος Πέτρος Αθωνίτης (8ος αι.), ο Γρηγόριος Παλαμάς (+1359), ο Μάξιμος Καυσοκαλυβίτης (14ος αι.), ο Γρηγόριος Σιναΐτης (14ος αι.) και οι μαθητές τους.
Το 1963 με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 1.000 χρόνων από την ίδρυση της Μεγίστης Λαύρας (963-1963) γιορτάστηκε η χιλιετηρίδα του Αγίου Όρους. Οι γιορτές έγιναν με μεγάλη επισημότητα, κυρίως στη μονή της Μεγίστης Λαύρας και στις Καρυές, με συμμετοχή των τότε πολιτειακών και πολιτικών αρχών, του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα, άλλων πατριαρχών και ηγετών της Ορθοδοξίας, αρχηγών των ξένων δογμάτων κ.ά.




Ιερά μονή Βατοπεδίου: Οι γραπτές ειδήσεις τοποθετούν την ίδρυσή της μεταξύ 972-980 από τρεις αδελφούς από την Αδριανούπολη, τον Αθανάσιο, το Νικόλαο και τον Αντώνιο. Το καθολικό είναι του 11ου αιώνα και τιμάται στη μνήμη του Ευαγγελισμού (25 Μαρτίου). Μέσα και έξω από τη μονή υπάρχουν 28 παρεκκλήσια και σε μικρή απόστασή της η σκήτη του Αγίου Δημητρίου· στην ίδια μονή υπάγεται και η σκήτη του Αγίου Ανδρέα κοντά στις Καρυές. Το 1965 ένα μέρος της μονής κάηκε, αλλά ξαναχτίστηκε με κρατική βοήθεια.
Τα κειμήλια που είναι αποθησαυρισμένα στη μονή είναι πάμπολλα. Πολύτιμο κειμήλιο είναι η αγία Ζώνη της Θεοτόκου, την οποία πρόσφερε στη μονή ο Σέρβος ηγεμόνας Λάζαρος (1372-1379), δυο εικόνες (τα «νινία») της Θεοδώρας, συζύγου του αυτοκράτορα Θεόφιλου (829-842), λείψανα των αγίων Γρηγορίου του Θεολόγου, Ανδρέα Κρήτης, Μοδέστου Ιεροσολύμων, Ευδοκίμου Βατοπεδινού, ποτήρι από μονόλιθο ίασπη –δώρο του αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου (1391-1425)– και πολλές «θαυματουργές» εικόνες της Θεοτόκου με τις επωνυμίες «Παραμυθία», «Ελαιοβρύτιδα», «Αντιφωνήτρια», «Εσφαγμένη», «Κτιτόρισσα» κ.ά.
Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν 2.200 χειρόγραφα, από τα οποία τα 625, καθώς και 25 ειλητάρια στο αρχείο της, είναι σε περγαμηνή. Διαθέτει επίσης 28.000 έντυπα με πολλές παλαιές και πολύτιμες εκδόσεις ανάμεσά τους.
Ιερά μονή Ιβήρων: Ιδρύθηκε το 980 από τον Ιωάννη τον Ίβηρα (Ιβηρία = Γεωργία Καυκάσου) και αρχικά μόναζαν σ’ αυτή μοναχοί από τη Γεωργία. Το 14ο αιώνα ήταν ολιγάριθμοι, γι’ αυτό καθιερώθηκε οι ακολουθίες να ψάλλονται ελληνικά. Οι Γεωργιανοί εξακολουθούσαν να ζουν μαζί με τους Έλληνες στη μονή αυτή και κατά τους επόμενους αιώνες και ο τελευταίος γεωργιανής καταγωγής μοναχός πέθανε μόλις το 1955. Κατά το 17ο, το 18ο και το 19ο αιώνα η μονή ήταν σε ακμή. Το 1865 κάηκε ολόκληρη αλλά ξαναχτίστηκε. Το καθολικό της είναι κτίσμα του έτους 1030 και τιμάται στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου (15 Αυγούστου). Στη μονή υπάρχουν 30 παρεκκλήσια, ένα από τα οποία βρίσκεται στην αυλή, αριστερά της εισόδου της μονής, και στεγάζει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της «Πορταΐτισσας».
Μεταξύ των άλλων κειμηλίων υπάρχει ο «σάκος του Ιωάννη Τσιμισκή», ο μανδύας του πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, έντυπο Ευαγγέλιο αφιέρωμα του Μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας (18ος αι.) κτλ. Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν 2.000 χειρόγραφοι κώδικες ποικίλης ύλης και περιεχομένου, και 15 λειτουργικά ειλητάρια, καθώς και περίπου 15.000 έντυπα. Στη μονή των Ιβήρων ανήκει η σκήτη του Τιμίου Προδρόμου.
Ιερά μονή Χιλιανδαρίου ή Χελανδαρίου: Ιδρύθηκε γύρω στα τέλη του 12ου αιώνα από τους αγίους Συμεών, «κατά κόσμον» Στέφανο Νεμάνια, ηγεμόνα της Σερβίας, και Σάββα, γιο του προηγούμενου και αρχιεπίσκοπο Σερβίας. Σήμερα σ’ αυτή μονάζουν Σέρβοι και τιμάται ιδιαίτερα από τους ομοεθνείς τους για το μεγάλο ρόλο που έπαιξαν οι κτίτορές της στην εθνική και θρησκευτική ιστορία τους. Το καθολικό οικοδομήθηκε από το Στέφανο Μιλούτιν το 1293 και είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου). Μέσα σ’ αυτό υπάρχει ο τάφος του κτίτορα αγίου Συμεών, από όπου βλάστησε ένα κλήμα, το οποίο υπάρχει ως σήμερα.
Στη μονή υπάρχουν 12 παρεκκλήσια. Η βιβλιοθήκη περιέχει 800 χειρόγραφα ελληνικά και σλαβικά και 10.000 έντυπα. Στη μονή φυλάγονται πολλές «θαυματουργές» εικόνες της Θεοτόκου, όπως η «Τριχερούσα», η «Γαλακτοτροφούσα», η «Παπαδική» κ.ά.

Μεταξύ των κειμηλίων της ξεχωρίζουν δύο σταυροί, τους οποίους πρόσφερε στον κτίτορα Άγιο Σάββα ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Ιωάννης Βατάτζης (1222-1254) και θαυμάσιες εικόνες κωνσταντινουπολίτικης τέχνης, που σώζονται στο σκευοφυλάκιο.
Ιερά μονή Διονυσίου: Ιδρύθηκε το 14ο αιώνα από τον όσιο Διονύσιο με τη βοήθεια του αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Αλεξίου Γ΄ του Μεγάλου Κομνηνού (1350-1390). Το χρυσόβουλλο έγγραφο που εγγυάται την οικονομική βοήθεια στον όσιο Διονύσιο εκδόθηκε το 1375 και σώζεται ως σήμερα στη μονή. Το 16ο αιώνα η μονή ευεργετήθηκε από το Νεαγκόε Βασσαράβ, ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας, με έξοδα του οποίου χτίστηκε ο πύργος (1520) και το υδραγωγείο, και από τον Πέτρο Λεπουσιάνο, ηγεμόνα της Βλαχίας, ο οποίος ανοικοδόμησε το καθολικό και την ανατολική πλευρά (1547). Ευεργετήθηκε επίσης από τον Αλέξανδρο Βοεβόδα, γαμπρό του προηγουμένου, και τη σύζυγό του Ρωξάνδρα Δόμνα, οι οποίοι έχτισαν τη νότια πλευρά. Τα οικοδομήματα αυτά σώζονται σχεδόν ακέραια.
Το καθολικό τιμάται στη μνήμη του Γενεσίου του Προδρόμου (24 Ιουνίου) και είναι τοιχογραφημένο από ζωγράφους της Κρητικής Σχολής (Τζώρτζη κ.ά.) κατά τα έτη 1537-1547. Οι ίδιοι διακόσμησαν στη συνέχεια την τράπεζα με πολύ ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες, τις οποίες συμπλήρωσαν αργότερα (1603) οι ζωγράφοι Δανιήλ και Μερκούριος. Επίσης τοιχογραφημένα είναι τα περισσότερα από τα 15 παρεκκλήσια της μονής. Στη βιβλιοθήκη διατηρούνται 1.100 χειρόγραφα και περίπου 15.000 έντυπα. Μεταξύ των κειμηλίων υπάρχει μια λειψανοθήκη αργυρόχρυση σε σχήμα ναού με τα λείψανα του αγίου Νήφωνος, ρουμανικό έργο του 16ου αιώνα, ένας σταυρός ανάθημα της Ελένης Παλαιολογίνας, μητέρας του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου, μια εικόνα της Θεοτόκου την οποία, κατά την παράδοση, κρατούσε ο πατριάρχης Σέργιος στη λιτανεία για τη διάσωση της Κωνσταντινούπολης από τους Αβάρους και Σλάβους (626), η θαυματουργή εικόνα του «Παλαιού Προδρόμου» κ.ά. Μεταξύ των αγίων λειψάνων σημειώνουμε το δεξί χέρι του Ιωάννου του Προδρόμου και τα οστά του αγίου Νήφωνος, πατριάρχου Κωνσταντινούπολης (+1515). Η μονή ανέδειξε πολλούς αγίους, όπως τον κτίτορα Διονύσιο και το διάδοχό του στην ηγουμενία Δομέτιο (14ος αι.), το Νήφωνα Β΄, πατριάρχη Κωνσταντινούπολης (16ος αι.), τους νεομάρτυρες Μακάριο και Ιωάσαφ (16ος αι.), τον όσιο Φιλόθεο (17ος αι.) κ.ά.
Ιερά μονή Κουτλουμουσίου: Ιδρύθηκε το 13ο αιώνα από έναν εκχριστιανισμένο απόγονο της μωαμεθανικής οικογένειας Κουτλουμούς. Το 18ο αιώνα ανακαινίστηκε από τον πατριάρχη Αλεξάνδρειας Ματθαίο, που έζησε στη μονή. Τα έτη 1857 και 1870 έπαθε ζημιές από πυρκαγιά. Το καθολικό της είναι κτίσμα του 16ου αιώνα και τιμάται στη μνήμη της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος (6 Αυγούστου). Στη μονή υπάρχουν 10 παρεκκλήσια και η βιβλιοθήκη της περιλαμβάνει 670 χειρόγραφα, από τα οποία τα 100 σε περγαμηνή, και 4.000 έντυπα. Στη μονή ανήκει η σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος. Μεταξύ των κειμηλίων της υπάρχει εικόνα της Θεοτόκου, η οποία ονομάζεται «Φοβερά Προστασία» και κοσμεί το ομώνυμο παρεκκλήσι του καθολικού.
Ιερά μονή Παντοκράτορος: Ιδρύθηκε το 14ο αιώνα από τους αδελφούς Αλέξιο και Ιωάννη, των οποίων ο τάφος βρίσκεται στο καθολικό της μονής με τη χρονολογία 1363. Το καθολικό της τιμάται στη μνήμη της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Η μονή έχει και 14 παρεκκλήσια.
Η βιβλιοθήκη περιέχει 400 χειρόγραφα και 4.000 έντυπα. «Θαυματουργή» εικόνα της μονής είναι η Παναγία η «Γερόντισσα» μέσα στο καθολικό. Σ’ αυτήν ανήκουν η ρωσική σκήτη του Προφήτου Ηλιού, το κελί «Άξιόν Εστιν» και πολλές καλύβες.
Ιερά μονή Ξηροποτάμου: Τιμάται στη μνήμη των Σαράντα Μαρτύρων της λίμνης Σεβάστειας (9 Μαρτίου). Κατά την παράδοση ιδρύθηκε το 424 από την αυτοκράτειρα Πουλχερία, αδελφή του Θεοδοσίου Β’ του Μικρού (408-450), ενώ κατά τις ιστορικές πηγές από τους αυτοκράτορες Κωνσταντίνο Ζ’ Πορφυρογέννητο (913-959) και Ρωμανό Α΄ Λεκαπηνό (919-944). Παράλληλα, ως πιθανός ιδρυτής του μοναστηριού, που του έδωσε και το όνομά του, φέρεται ο όσιος Παύλος Ξηροποταμινός (10ος αι.). Το 1282 καταστράφηκε από σεισμό και ξαναχτίστηκε από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄ Παλαιολόγο το 1302. Το 1761 ανοικοδομήθηκε το νέο καθολικό με χρήματα που συγκέντρωσε από περιοδείες ο λόγιος μοναχός Καισάριος Δαπόντες. Στη βιβλιοθήκη της μονής υπάρχουν 423 χειρόγραφα και γύρω στις 5.000 έντυπα. Ανάμεσα στα κειμήλια ξεχωρίζει το μεγαλύτερο τεμάχιο από το Σταυρό του Χριστού και λείψανα των αγίων 40 Μαρτύρων. Μέσα και έξω από τη μονή υπάρχουν 16 παρεκκλήσια.
Ιερά μονή Ζωγράφου: Σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα από τρεις αδελφούς, το Μωυσή, τον Ααρών και τον Ιωάννη, οι οποίοι κατάγονταν από την περιοχή της Αχρίδας. Το 13ο αιώνα ερημώθηκε, αλλά αργότερα ανοικοδομήθηκε από τους αυτοκράτορες Ανδρόνικο Β΄ και Γ΄ Παλαιολόγους (πρώτο μισό 14ου αι.) και Ιωάννη Α΄ Κράλη της Σερβίας. Το 1502 χτίστηκε από τα θεμέλια το καθολικό της μονής από το Στέφανο Γ΄, ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας. Το κτίσμα αυτό αντικαταστάθηκε από το σημερινό καθολικό το 1801· τιμάται στη μνήμη του μεγαλομάρτυρα αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου). Το τρίτο τέταρτο του 19ου αιώνα η μονή ανοικοδομήθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της και πήρε τη μορφή που έχει σήμερα. Σ’ αυτή μονάζουν Βούλγαροι. Έχει 14 παρεκκλήσια. Στη βιβλιοθήκη της υπάρχουν 162 ελληνικά χειρόγραφα, 388 σλαβικά και 8.000 έντυπα, τα περισσότερα στη βουλγαρική γλώσσα.
Ανέδειξε αγίους, όπως τον όσιο Κοσμά το Ζωγραφίτη, αναχωρητή βουλγαρικής καταγωγής, ο οποίος έζησε κατά τα τέλη του 13ου με αρχές του 14ου αιώνα, και τους 26 οσιομάρτυρες οι οποίοι, κατά την παράδοση, κάηκαν ζωντανοί τη 10η Οκτωβρίου 1274 από οπαδούς του πατριάρχη Ιωάννου Βέκκου, επειδή ήταν αντίθετοι στην πολιτική της ένωσης με την Καθολική Εκκλησία.
Κειμήλια της μονής είναι οι θαυματουργές εικόνες του αγίου Γεωργίου (δύο) και της Θεοτόκου: «Ακαθίστου» και «Επακούουσας» και λείψανα πολλών αγίων.
Ιερά μονή Δοχειαρίου: Ιδρύθηκε το 10ο αιώνα από τον όσιο Ευθύμιο, μαθητή του Αθανασίου του κτίτορα της Μεγίστης Λαύρας, και πήρε το όνομά της από την υπηρεσία του δοχειάρη (αποθηκάριου τροφίμων) που εκτελούσε ο ίδιος, όταν ήταν μοναχός στη Μεγίστη Λαύρα. Σημαντική ενίσχυση για την ανοικοδόμηση της μονής έφερε ο ανιψιός του Ευθυμίου Νικόλαος, πατρίκιος στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά, που κατόπιν έγινε μοναχός με το όνομα Νεόφυτος. Το 16ο αιώνα η μονή ευεργετήθηκε από τη Ρωξάνδρα, σύζυγο του ηγεμόνα της Βλαχίας Αλεξάνδρου.
Κτίσμα του 16ου αιώνα είναι το καθολικό, το οποίο έχει τοιχογραφίες του έτους 1568 –αποδίδονται στον Κρητικό ζωγράφο Τζώρτζη– και είναι αφιερωμένο στη μνήμη των αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ (8 Νοεμβρίου). Σε παρεκκλήσι της μονής βρίσκεται η τοιχογραφία της Θεοτόκου «Γοργοϋπηκόου». Εκτός από το παρεκκλήσι αυτό υπάρχουν στη μονή άλλα 11.

Στη βιβλιοθήκη διατηρούνται 545 χειρόγραφα και πάνω από 6.000 έντυπα. Ανάμεσα στα κειμήλια υπάρχει η κάρα του αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω (16ος αι.).
Ιερά μονή Καρακάλου: Ιδρύθηκε τον 11ο αιώνα. Το 13ο αιώνα καταστράφηκε, αλλά ανοικοδομήθηκε λίγο αργότερα από τους αυτοκράτορες Μιχαήλ Η΄ και Ανδρόνικο Β΄ τους Παλαιολόγους. Το 16ο αιώνα ευεργετήθηκε από τους ηγεμόνες της Βλαχίας Ιωάννη και Μολδαβίας Πέτρο. Αυτής της εποχής είναι το καθολικό, που τιμάται στη μνήμη των Αγίων Αποστόλων (30 Ιουνίου).
Η μονή αριθμεί 7 παρεκκλήσια. Η βιβλιοθήκη της περιλαμβάνει 279 χειρόγραφα και 3.500 έντυπα. Μεταξύ των κειμηλίων υπάρχει μια εικόνα των Δώδεκα Αποστόλων στο τέμπλο του καθολικού (1722) και μεταξύ των λειψάνων το λείψανο του οσιομάρτυρα Γεδεών, ο οποίος μαρτύρησε στο Τίρνοβο της Βουλγαρίας κατά την τουρκοκρατία.
Ιερά μονή Φιλοθέου: Η ίδρυση και το όνομα της μονής οφείλονται στον ησυχαστή Φιλόθεο που έζησε τον 9ο αιώνα. Τον 11ο αιώνα την επέκτεινε και την ανακαίνισε ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Βοτανειάτης (1078-1081) και το 15ο αιώνα ο βασιλιάς της Γεωργίας Λεόντιος. Το καθολικό της είναι κτίσμα του 18ου αιώνα και τιμάται στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (25 Μαρτίου). Η βιβλιοθήκη περιέχει 250 χειρόγραφα. Μεταξύ των κειμηλίων της μονής συγκαταλέγεται και η «θαυματουργή» εικόνα της Θεοτόκου «Γλυκοφιλούσης» μέσα στο καθολικό και άγια λείψανα, όπως το δεξί χέρι του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, προσφορά του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου το έτος 1284. Υπάρχει επίσης τεμάχιο από το πόδι του αγίου Παντελεήμονος, προσφορά του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου. Στη μονή αυτή έζησαν κατά καιρούς άγιοι άντρες, όπως ο όσιος Διονύσιος, ο οποίος κατόπιν έχτισε την ομώνυμη μονή στον Όλυμπο (16ος αι.), ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ιερομάρτυρας και εθναπόστολος (+1779), ο όσιος Συμεών ο Ανυπόδητος, κτίτορας της μονής Φλαμουρίου στο Πήλιο (18ος αι.), και οι όσιοι Δομέτιος και Δαμιανός.
Η μονή Φιλοθέου ως το 1973 ήταν ιδιόρρυθμη με έναν πολύ μικρό αριθμό μοναχών. Τη χρονιά εκείνη εγκαταστάθηκε στη μονή μια ολόκληρη αδελφότητα μοναχών από σκήτη του Αγίου Όρους, οι οποίοι εξέλεξαν ηγούμενο και έτσι το σύστημα διακυβέρνησης της μονής μεταβλήθηκε σε κοινόβιο, με μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης χάρη στη συντονισμένη δραστηριότητα ηγούμενου και μοναχών.
Ιερά μονή Σίμωνος Πέτρας: Ιδρύθηκε από τον όσιο Σίμωνα στα μέσα του 14ου αιώνα επάνω σ’ έναν επιβλητικό βράχο. Το 1394 ο Σέρβος ηγεμόνας Ιωάννης αύξησε τις οικοδομές και αφιέρωσε κτήματα στη μονή. Στα χρόνια 1581 και 1635 καταστράφηκε από πυρκαγιά, αλλά και τις δυο φορές ξαναχτίστηκε. Το 1821 οι μοναχοί την εγκατέλειψαν, γιατί πιέζονταν από τους Τούρκους. Έτσι έμεινε έρημη ως το 1828, οπότε ξαναλειτούργησε με τη φροντίδα του επισκόπου Μήλου και Κιμώλου Διονυσίου και του ιερομονάχου Αμβροσίου. Το 1891 κάηκε και ανακαινίστηκε με εράνους που έκανε στη Ρωσία ο ηγούμενός της Νεόφυτος. Αν και ανακαινισμένη, η μονή επιβάλλεται με το ύψος των οικοδομημάτων της. Το καθολικό της τιμάται στη μνήμη της Γέννησης του Χριστού (25 Δεκεμβρίου). Η μονή έχει 8 παρεκκλήσια.
Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν 200 περίπου χειρόγραφα, καινούργια εντελώς, καθώς τα προηγούμενα κάηκαν στο σύνολό τους κατά την παραπάνω πυρκαγιά. Από τα κειμήλιά της το πιο γνωστό είναι το χέρι της Μαρίας της Μαγδαληνής που φυλάσσεται εκεί. Στα τέλη του 1973 η μικρή αδελφότητα των μοναχών που υπήρχε ανανεώθηκε, μετά την εγκατάσταση μιας ολόκληρης αδελφότητας άλλων μοναχών από μονή των Μετεώρων με τον ηγούμενό τους.
Ιερά μονή Αγίου Παύλου: Ιδρύθηκε από τον όσιο Παύλο Ξηροποταμινό το 10ο αιώνα. Το 14ο αιώνα καταστράφηκε, αλλά ανοικοδομήθηκε λίγο αργότερα από τον ηγεμόνα της Σερβίας Γεώργιο Βράγκοβιτς. Το σημερινό καθολικό χτίστηκε μεταξύ των ετών 1817-1845 και τιμάται στη μνήμη της Υπαπαντής του Χριστού (2 Φεβρουαρίου). Το 1902 μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε το μισό μοναστήρι, αλλά σύντομα το ανοικοδόμησαν. Η μονή έχει 9 παρεκκλήσια. Σ’ αυτήν ανήκουν η Νέα Σκήτη ή του Πύργου και η σκήτη του Αγίου Δημητρίου ή Λακκοσκήτη (ρουμανική). Στη βιβλιοθήκη της υπάρχουν περίπου 500 χειρόγραφα και 13.000 έντυπα. Ανάμεσα στα κειμήλια σώζονται τα δώρα που πρόσφεραν οι Μάγοι στο βρέφος Χριστό, δύο μεγάλα τεμάχια Τίμιου Ξύλου και λείψανα των αγίων Γρηγορίου του Θεολόγου (4ος αι.) και Μαξίμου του Ομολογητή (7ος αι.).
Ιερά μονή Σταυρονικήτα: Η νεότερη ιστορία της μονής αρχίζει στα μέσα του 16ου αιώνα, οπότε επανιδρύθηκε από τον πατριάρχη Γρηγόριο (1537-1545). Κάηκε επανειλημμένα και ανοικοδομήθηκε. Το καθολικό της, χωρίς τις συνηθισμένες δύο κόγχες στους χορούς των ψαλτών, έχει τοιχογραφίες του έτους 1546 και τιμάται στη μνήμη του αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου). Μέσα στο καθολικό σώζεται ψηφιδωτή φορητή εικόνα του αγίου Νικολάου του «Στρειδά», που ονομάστηκε έτσι, διότι, λένε, όταν την ανέσυραν ψαράδες από τη θάλασσα, είχε ένα στρείδι κολλημένο στο μέτωπο.
Στη μονή υπάρχουν 6 παρεκκλήσια. Η βιβλιοθήκη έχει 180 χειρόγραφα και αρκετά έντυπα.
Ιερά μονή Ξενοφώντος: Ιδρύθηκε το 10ο αιώνα από τον όσιο Ξενοφώντα. Ανακαινίστηκε από το δρουγγάριο (ναύαρχο) Στέφανο επί της βασιλείας του Νικηφόρου Γ΄ Βοτανειάτη (1078-1081), ο οποίος μόνασε σ’ αυτή με το όνομα Συμεών. Το σημερινό καθολικό χτίστηκε μεταξύ των ετών 1808-1818 και τιμάται στη μνήμη του μεγαλομάρτυρα αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου). Εκτός από αυτό σώζεται και το παλαιό, που βρίσκεται λίγα μέτρα μετά την είσοδο της μονής και ο νάρθηκάς του ενσωματώνεται στη δυτική πλευρά των κελιών και της τράπεζας· διατηρεί πολύ ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του 16ου και 17ου αι. Στη μονή υπάρχουν ακόμη 11 παρεκκλήσια. Η βιβλιοθήκη περιέχει 600 χειρόγραφα και πάνω από 8.000 έντυπα. Μεταξύ των κειμηλίων συγκαταλέγονται οι «θαυματουργές» εικόνες της Θεοτόκου «Οδηγήτριας» και του αγίου Γεωργίου και άγια λείψανα, όπως οι κάρες των αγίων Τρύφωνος και Αρκαδίου και τα χέρια των αγίων Κηρύκου και Μαρίνας. Άλλα κειμήλια σπουδαία είναι μια εικόνα της Μεταμόρφωσης από στεατίτη και δύο ψηφιδωτές εικόνες του 12ου αιώνα των αγίων Γεωργίου και Δημητρίου που βρίσκονται στο καθολικό. Στη μονή ανήκει η ιδιόρρυθμη σκήτη του Ευαγγελισμού.
Ιερά μονή Γρηγορίου: Ιδρύθηκε το 14ο αιώνα από τον όσιο Γρηγόριο, μοναχό της μονής και γνωστό ησυχαστή του Αγίου Όρους. Το 1500 ανακαινίστηκε από τον ηγεμόνα της Μολδαβίας Στέφανο. Το 18ο αιώνα κάηκε, αλλά ξαναχτίστηκε μεταξύ των ετών 1761-1783. Το καθολικό τιμάται στη μνήμη του αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου) και έχει πολύ ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες των ζωγράφων Γαβριήλ και Γρηγορίου από την Καστοριά (1779)· αργότερα, το 1846, χτίστηκε και τοιχογραφήθηκε ο νάρθηκάς του. Στη μονή υπάρχουν 8 παρεκκλήσια.
Στη βιβλιοθήκη σώζονται 300 χειρόγραφα και περίπου 8.000 έντυπα. Μεταξύ των κειμηλίων συγκαταλέγονται λείψανα της αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας και μια εικόνα της Θεοτόκου «Οδηγήτριας Παντάνασσας», δώρο της Μαρίας Ασανίνας Παλαιολογίνας (τέλη 15ου αι.).

Ιερά μονή Εσφιγμένου: Χτίστηκε το 10ο αιώνα δίπλα στη θάλασσα. Η θέση της αυτή ευνοούσε τους πειρατές, οι οποίοι τη λεηλάτησαν επανειλημμένα. Στις αρχές του 18ου αιώνα ανασυστάθηκε χάρη στις προσπάθειες του μητροπολίτη Μελενίκου Γρηγορίου. Το σημερινό καθολικό χτίστηκε το 1806 και τιμάται στη μνήμη της Αναλήψεως του Χριστού. Στη μονή υπάρχουν 12 παρεκκλήσια, ένα από τα οποία είναι αφιερωμένο στον άγιο Αντώνιο, Ρώσο ιδρυτή της Μονής των Σπηλαίων στο Κίεβο (1073), ο οποίος έζησε ως μοναχός στην περιοχή της μονής Εσφιγμένου και θεωρείται πατέρας του ρωσικού μοναχισμού.
Στη βιβλιοθήκη φυλάσσονται 372 χειρόγραφα και 10.000 έντυπα. Μεταξύ των κειμηλίων ξεχωριστή θέση κατέχουν μια «θαυματουργή» εικόνα των αγίων Θεοδώρων και τεμάχιο λειψάνου της Μαρίας Μαγδαληνής.
Ιερά μονή Αγίου Παντελεήμονος: Ιδρύθηκε το 12ο αιώνα. Ήδη από το 14ο αιώνα αναφέρεται ως «Άγιος Παντελεήμων των Ρώσων». Από το 16ο μέχρι το 18ο αιώνα ήταν σε παρακμή. Προς τα τέλη του 18ου αιώνα Έλληνες μοναχοί εγκατέλειψαν την παλιά θέση της μονής («Παλαιομονάστηρο») και έβαλαν τα θεμέλια του σημερινού μοναστηριού σε θέση κοντά στη θάλασσα. Στις αρχές του 19ου αιώνα έγινε κοινόβιο και προς τα μέσα του ίδιου αιώνα άρχισε να δέχεται πάλι Ρώσους μοναχούς, των οποίων ο αριθμός αυξήθηκε τόσο πολύ, ώστε το 1875 εξέλεξαν Ρώσο ηγούμενο για πρώτη φορά. Ο αριθμός των Ρώσων μοναχών αυξήθηκε αλματικά στα επόμενα χρόνια• το 1895 ήταν 1.000 και το 1903 έγιναν 1.446. Πολλοί από αυτούς αργότερα απομακρύνθηκαν ως αιρετικοί. Μετά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917 έπαψαν να έρχονται μοναχοί από τη Ρωσία και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εκλείψουν σχεδόν όλοι οι ρωσικής καταγωγής μοναχοί. Τελευταία δόθηκε η δυνατότητα σε μερικούς μοναχούς από τη Ρωσία να έρθουν στη μονή και έτσι σήμερα μονάζουν σ’ αυτή ελάχιστοι Έλληνες και 40 Ρώσοι μοναχοί.
Το καθολικό της μονής τιμάται στο όνομα του αγίου Παντελεήμονος (27 Ιουλίου) και χτίστηκε μεταξύ των ετών 1812-1821. Τα μεγαλόπρεπα κτίρια που υπάρχουν σήμερα είναι του τέλους του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού. Πολλά έχουν καεί κατά καιρούς από αλλεπάλληλες πυρκαγιές, με τελευταία του έτους 1968. Στη μονή υπάρχουν τρεις άλλοι ναοί εκτός του καθολικού και 25 παρεκκλήσια. Στη βιβλιοθήκη της σώζονται 1.320 ελληνικά χειρόγραφα και 600 σλαβικά και 20.000 έντυπα, ελληνικά και ρωσικά. Μεταξύ των κειμηλίων ξεχωρίζουν η κάρα του αγίου Παντελεήμονος και η θαυματουργή εικόνα του. Στον επισκέπτη εντύπωση προκαλεί μια τεράστια καμπάνα στο κωδωνοστάσιο, βάρους 11 τόνων. Στη μονή του Αγ. Παντελεήμονος ανήκουν η σκήτη Βογορόδιτσα (πρ. Μονή Ξυλουργού) και οι προοριζόμενες για σκήτες Χρωμίτσα και Νέα Θηβαΐς.
Ιερά μονή Κωνσταμονίτου: Κατά την παράδοση ιδρύθηκε από τον Μ. Κωνσταντίνο (324-337), το έργο του οποίου συμπλήρωσε ο γιος του και αυτοκράτορας της Δύσης Κώνστας (337-350). Η ύπαρξή της τον 11ο αιώνα βεβαιώνεται από έγγραφα, από τα οποία μαθαίνουμε ότι το 1097 ήταν ηγούμενος σ’ αυτήν κάποιος Ιλαρίων, συγγενής του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού (1081-1118). Το 13ο αιώνα κάηκε, αλλά ανοικοδομήθηκε επί Ανδρόνικου Α’ Παλαιολόγου (1282-1328) από την Άννα Φιλανθρωπινή. Αργότερα ευεργετήθηκε από τον αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο (1391-1425). Το πρώτο τέταρτο του 15ου αιώνα κάηκε πάλι και ανακαινίστηκε το 1433 από τον αρχιστράτηγο της Σερβίας Ράδιτς Κζέλνικ, ο οποίος μόνασε εδώ με το όνομα Ρωμανός. Από το 16ο ως το 18ο αιώνα ήταν σχεδόν έρημη.

Το 1819 η Βασιλική του Αλή πασά πρόσφερε χρήματα, για να χτιστεί η ανατολική πλευρά της μονής. Μεταξύ των ετών 1860-1867 ανοικοδομήθηκε το σημερινό καθολικό, το οποίο τιμάται στη μνήμη του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου (27 Δεκεμβρίου). Στη μονή υπάρχουν 8 παρεκκλήσια. Η βιβλιοθήκη περιέχει 110 χειρόγραφα και ένα μεγάλο αριθμό έντυπα βιβλία.
Από τα κειμήλια τα πιο σημαντικά είναι οι «θαυματουργές» εικόνες του αγίου Στεφάνου, της Θεοτόκου «Αντιφωνήτριας» και της Θεοτόκου «Οδηγήτριας», την οποία αφιέρωσε η Άννα Φιλανθρωπινή το 1360 και προέρχεται από το ναό των Βλαχερνών της Κωνσταντινούπολης. Άλλα κειμήλια είναι τα λείψανα αγίων, όπως η κάρα του αγίου Βλασίου και το δεξί χέρι του πρωτομάρτυρα Στεφάνου.

ΜΟΝΑΧΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΝ ΦΙΛΕΤΑ ΓΗΣ ΑΠ’ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΟΙ ΚΑΤΑΠΑΤΗΣΕΙΣ ΚΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΝ
• Μονή Κουτλουμουσίου 4.500 στρ. Δήμος Τορώνης
• Μονή Ξενοφώντος 53.000στρ. Δήμος Σιθωνίας
• Μονή Βατοπεδίου 8.608στρ. Δήμος Σταγείρων- Ακάθνθου
• Μονή Διονυσίου 15.400στρ. Δήμος Ορμύλιας
• Μονή Βατοπεδίου 12 οικόπεδα Δήμος Καλλικράτειας
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ (ΔΑΣΟΚΤΗΜΑΤΑ )ΣΤΗ ΣΙΘΩΝΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΉΣΑΝΑΓΝΩΡΙΣΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ
2201/1920

• 8.000 στρ. Μονή Διοχιαρείου 1924 Συκιά
• 7.500 στρ. Μονή Λαύρας 1924 Συκιά.
• 16.500 στρ. Μονή Κωσταμονίτου 1927 Τριπόταμος
• 17.000 στρ Μονή Παντοκράτορος 1927 Αζάπικο
• 37.000 στρ. Μονή Ξηροποτάμου 1928 Σάρτη
• 7.000 στρ Μονή Αγίου Παύλου 1930 Σάρτη
• 10.000 στρ. Μονή Γρηγορίου 1930 Μαρμαράς
• 4000 στρ. Μονή Βατοπεδίου 1931 Βατοπέδι
• 17.000 στρ. Μονή Ζωγράφου 1932 Κωνωπάδες Αγ.Νικολάου
• 5.500 στρ. Μονή Κουτλουμουσίου 1933 Κωνωπάδες Αγ.Νικολάου
• 8000 στρ. Μονή Διονυσίου 1937 Καλαμίτσι
• 10.000 στρ. Μονή Αγίου Παύλου 1937 Κριαρίτσι.

Σύνολο 139.500 στρέμματα μόνο εκεί
ΑΠΟ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΦΙΡΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΓΙΑΤΑΓΜΑΤΑ
Επίσης επίδικη έκταση που διεκδικεί η «ΣΕΚΑ Α.Ε» είναι 53.600 στρέμματα.
Στην εν λόγω έκταση τα 13.600 στρέμματα είναι ιδιοκτησίες κατοίκων
Αγίου Νικολάου – Νικήτης.

No comments:

Post a Comment